6.1. Verslag Raad van Toezicht
Inleiding
Hieronder treft u een korte samenvatting van het toezichtsrapport van de Raad van Toezicht (RvT) aan. De bevindingen over 2022 zijn input voor de speerpunten, waar de RvT zich verder in zal verdiepen en haar beoordeling over 2023 mede op zal richten.
Verantwoording
De RvT heeft in 2022 bijeenkomsten gehouden met de verschillende gremia van het pensioenfonds. Daarnaast hebben leden van de RvT vergaderingen van het Bestuur en van de commissies bijgewoond. De klankbordsessies met het Dagelijks Bestuur die in 2019 zijn gestart heeft de RvT ook in 2022 voortgezet. Ook zijn er in 2022 bijeenkomsten geweest met het Verantwoordingsorgaan (VO).
De RvT heeft zich een beeld kunnen vormen over de gang van zaken in het pensioenfonds door zich ook te verdiepen in de uitgebreide schriftelijke informatiebronnen. Hierbij heeft het bestuurdersportaal iBabs als basis gefungeerd. Daarnaast is op verzoek van de RvT door het Bestuur additionele informatie verstrekt over relevante onderwerpen.
Gedurende het jaar hebben de voorzitter van het Bestuur en de voorzitter van de RvT enkele malen telefonisch contact gehad. Dit vond plaats op initiatief van beide voorzitters, en soms naar aanleiding van bijzondere ontwikkelingen. De overige RvT-leden zijn op de hoogte gesteld van het besprokene.
In 2022 is de RvT door het Bestuur gevraagd verschillende goedkeuringen op bestuursbesluiten en verklaring van geen beletsel voor benoemingen af te geven. De RvT heeft geen aanleiding gezien haar zelfstandige rechten in te roepen.
De RvT heeft goedkeuringsrechten op enkele bestuursbesluiten en een zelfstandig recht op het opschorten of ontslaan van bestuurders bij disfunctioneren. De RvT ziet toe op adequate risicobeheersing en evenwichtige belangenafweging door het Bestuur en legt verantwoording af over de uitvoering van de taken en bevoegdheden aan het VO, de werkgever, en in het jaarverslag. Daarnaast staat de RvT het Bestuur met raad terzijde en heeft een klankbord-functie. Deze taken en de werkwijze van de RvT volgen uit wet- en regelgeving, de Code Pensioenfondsen en de richtlijnen zoals opgesteld door de beroepsvereniging van intern toezichthouders in de pensioensector, de VITP. Het jaarrapport van de RvT bevat de bevindingen en aanbevelingen van de RvT van het Fonds over het jaar 2022. Tevens bevat het rapport een verantwoording vanuit de RvT over haar taken, bevoegdheden en werkzaamheden in het verslagjaar.
Bevindingen
De RvT heeft haar bevindingen aan de hand van 8 thema’s uit de Code Pensioenfondsen weergegeven.
Vertrouwen waarmaken
Het Bestuur maakt het in haar gestelde vertrouwen ook in 2022 waar. Dat blijkt vooral uit adequaat Bestuur, verantwoord beleggingsbeleid en zorgvuldig risicomanagement.
Naar aanleiding van een overeenkomst met sociale partners die eind 2022 tot stand is gekomen zijn de uitvoeringsovereenkomst en pensioenregeling aangepast. De RvT heeft vastgesteld dat het Bestuur om tot de bovenstaande besluiten te komen een zorgvuldig proces heeft doorgelopen en hier gehandeld heeft in het belang van alle deelnemers.
Het Bestuur heeft binnen de kaders van de afspraken tussen de sociale partners, de nieuwe uitvoeringsovereenkomst adequaat toegepast. Op basis van de financiële positie van het Fonds was het mogelijk om per 1 januari 2023 een toeslag te verlenen van 10%.
De afspraken tussen de sociale partners over de premie boden ook dit jaar geen ruimte voor een maximale fiscale opbouw van pensioen voor actieven (1,875%). Het opbouwpercentage voor 2023 is gesteld op 1,855% (2022: 1,826%).
Het beleggingsbeleid is in meerdere opzichten verantwoord vormgegeven. Door middel van adequaat risicomanagement wordt bewaakt dat de uitvoering van het beleggingsbeleid binnen de gestelde kaders blijft. Maatschappelijk verantwoord beleggen staat hoog in het vaandel. De onverminderd hoge positie van het Fonds in de VBDO-benchmark (6e plek) is daar een mooie bevestiging van.
Nadat het Bestuur in eerdere jaren het risicomanagement voortvarend had doorontwikkeld, vindt de RvT het positief te constateren dat vervolgens is gereflecteerd op opzet en werking.
Het Bestuur heeft blijk gegeven van een evenwichtige belangenafweging bij belangrijke inhoudelijke besluiten in 2022. Het Bestuur legt adequaat verantwoording af aan het VO en de RvT.
Verantwoordelijkheid nemen
Het Bestuur heeft ook in 2022 goed gereageerd op ontwikkelingen binnen en buiten het Fonds.
De belangrijkste uitkomst daarvan is het met de sociale partners realiseren van aanpassingen in de pensioenregeling en uitvoeringsovereenkomst. Dit als reactie op de inflatie ontwikkeling en ter voorbereiding op het nieuwe pensioenstelsel. Het VO en de RvT zijn goed betrokken bij de ontwikkeling.
De RvT acht het prudent dat het Bestuur een Plan B heeft ontwikkeld en vastgesteld als beheersmaatregel voor het risico dat de pensioenadministrateur onverhoopt de transitie van het Fonds naar het nieuwe pensioenstelsel niet kan faciliteren. Daarnaast is het Bestuur verder gegroeid in de invulling van haar verantwoordelijkheden door de verdere uitwerking en gebruik van een strategische agenda.
Integer handelen
Er is voldoende aandacht voor integriteit en naleving van de gedragscode.
Kwaliteit nastreven
De RvT observeert dat het Bestuur kwaliteit nastreeft in de dienstverlening aan de deelnemers. De doorontwikkeling van de governance, het vaststellen van een datakwaliteitsbeleid, de veranderingen in de uitbesteding van de fiduciaire rol en de custodian en de doorontwikkeling van risicomanagement zijn bovendien voorbeelden van een lerende organisatie.
Zorgvuldig benoemen
In 2022 hebben er twee herbenoemingen plaatsgevonden. De RvT is hierbij goed betrokken. De RvT blijft nadruk leggen op het feit dat er steeds meer professionele vertegenwoordigers van de gepensioneerden en werknemers in het Bestuur zijn gekomen.
Gepast belonen
In 2022 is het beloningsbeleid van het Fonds opnieuw vastgesteld. De reden om het beloningsbeleid aan te passen is de gewijzigde vte-score (door het bereiken van de 10 miljard grens). Het VO stelt voor dat wanneer de vte-score daalt (door een dalend fondsvermogen), het beloningsbeleid weer wordt aangepast. De RvT heeft dit advies betrokken in haar overwegingen. Uit de toegezonden documentatie herleidt de RvT dat het Bestuur een inhoudelijke en open bespreking heeft gevoerd over de aanpassing en concludeert dat er gedegen onderzoek is gedaan.
Toezicht houden en inspraak waarborgen
De RvT en het VO worden actief betrokken bij instemmings- en goedkeuringsplichtige onderwerpen. Ook worden de RvT en het VO regelmatig bijgepraat over lopende, voor het Fonds relevante onderwerpen, door de voorzitter of het DB van het Bestuur.
Vier keer per jaar is er een klankbordsessie tussen RvT en DB. Het afgelopen jaar is de inhoud van de dialoog in die sessies weer verder gegroeid. Voorts is er halverwege het jaar een klankbordsessie met het volledige Bestuur gehouden. Deze is zowel door Bestuur als RvT als nuttig ervaren.
Naast de reguliere overleggen tussen RvT en VO is er een overleg op kwartaalbasis tussen de voorzitters van beide organen ingesteld. Dit draagt bij aan de uitwisseling van informatie en beelden.
Transparantie bevorderen
Het Bestuur werkt op verschillende manieren aan het bevorderen van de transparantie. De transparantie van het eigen functioneren wordt door het Bestuur gefaciliteerd door beknoptere en overzichtelijke verslagen van de bestuursvergaderingen. In de verslagen wordt bovendien op transparante wijze genotuleerd hoe discussies zijn verlopen en waarover verschillen van inzicht bestonden tussen bestuursleden. Ook in de verschillende klankbord sessies met het (dagelijks)Bestuur en één op één gesprekken met bestuursleden en sleutelfunctionarissen ervaart de RvT openheid en transparantie.
Speerpunten 2022
De RvT heeft zich in haar rol in 2022 gericht op een aantal speerpunten, te weten:
Voorbereiding traject ‘Pensioenhervorming’:
De RvT en het VO worden actief betrokken bij het traject Pensioenhervorming. De RvT wordt periodiek bij gesproken door het DB en er worden voortgangsrapportages gemaakt waarin ook een risicoanalyse met beheersmaatregelen zijn opgenomen. Het Bestuur staat open voor de raad van de RvT.
De uitbestedingspartijen worden gemonitord op de stappen die zij nemen voor het uitvoeren van het nieuwe pensioenstelsel zodat het Bestuur tijdig indien nodig maatregelen kan treffen zoals selecteren van een andere uitvoerder die beter kan voldoen aan de verwachtingen van het Bestuur ten aanzien van de uitvoering van de pensioenregeling die beoogd wordt (Plan B). Daarnaast is datakwaliteit een belangrijk onderwerp.
De RvT heeft het beeld dat het traject heel zorgvuldig wordt opgepakt door het Bestuur en er oog is voor adequate risicobeheersing en een evenwichtige belangenafweging gedurende het traject en voor de deel besluiten die door het Bestuur in het kader van de pensioenhervormingen neemt.
Governance:
In 2022 heeft de RvT met het speerpunt governance specifiek de nadruk in het toezicht willen leggen op de werking van het Bestuursbureau vanuit het perspectief van het Bestuur. Daarbij aandacht voor de dynamiek en het effect op de Beeldvorming, Oordeelsvorming en Besluitvorming (BOB) van het Bestuur. De RvT ziet dat het Bestuursbureau nadrukkelijker een rol speelt in de verschillende fasen van het bestuurlijke proces (BOB model). Daarbij is verdere verbetering mogelijk. Zo zou het Bestuursbureau nog nadrukkelijker kunnen toetsen of stukken gereed voor besluitvorming en volledig zijn. Ook kan het Bestuursbureau vaker ondersteunen bij het structureren van de agenda door aan te geven of stukken ter bespreking zijn of hamerstukken zijn.
Naar aanleiding van de zelfevaluatie van het Bestuur in 2022 is een commissie Slagkracht geformeerd. Deze commissie heeft een discussie in het Bestuur geëntameerd over de verschillende bestuursstijlen en de gewenste interactie en ondersteuning van het Bestuursbureau. Daarbij de focus op cultuur en gedrag. De RvT onderschrijft deze aanpak en kijkt met belangstelling uit naar het vervolg.
Speerpunten 2023
De RvT stelt de volgende speerpunten voor in 2023:
1. Traject Pensioenhervorming:
Hieronder vallen de volgende sub onderwerpen:
- Governance, procesgang sociale partners/VO/RvT/Pensioengerechtigden (stakeholders)
- Pensioenadministratie, datakwaliteit, PlanB/C (zorg)
- Adequate risicobeheersing
- Evenwichtige belangenbehartiging
- Communicatie (secundair, aparte rol VO)
2. Governance
De governance van de Fonds heeft zich de afgelopen jaren gericht op de verbetering van de bestuurlijke effectiviteit. Daarin zijn positieve stappen gezet, onder andere met de inrichting van het Bestuursbureau, en strategische bestuursagenda en aandacht voor gedrag en cultuur.
De focus van de RvT zal in 2023 liggen op het volgen van de doorontwikkeling van die bestuurlijke effectiviteit. Waarbij de impact van de genomen maatregelen op cultuur en gedrag de aandacht heeft van de RvT. Verder zal er aandacht zijn vanuit de RvT voor de tijdsverdeling en aandacht voor de going concern (running the business) en alle besluitvorming rond de pensioenhervorming (changing the business).
Ter afsluiting
De RvT kijkt terug op een prettige en transparante samenwerking met het Bestuur, het VO en de andere direct betrokkenen bij het Fonds in 2022. De RvT hoopt deze goede samenwerking ook in 2023 voort te zetten.
6.2. Reactie bestuur op oordeel Raad van Toezicht
Wij danken de RvT voor haar oordeel en bevindingen over het jaar 2022. Wij onderschrijven de bevindingen van de RvT. Door de regelmatige overlegmomenten hebben we dit jaar een aantal stappen gezet om aanbevelingen door te voeren. Hieronder geven we per speerpunt een reactie op de bevindingen.
Voorbereiding traject Pensioenhervorming
Wij herkennen hetgeen de RvT opmerkt over de aanpak van het traject over de pensioenhervorming. Dit onderwerp zal ook in 2023 een zeer belangrijk onderwerp zijn voor onze bestuursagenda.
Governance
Het bestuursbureau is in 2022 verder versterkt en opgebouwd en heeft inmiddels een vaste rol verworven als spil tussen bestuur, commissies en uitbestedingspartijen. In 2023 zal naar verwachting het bestuursbureau nog meer in zijn kracht komen en de bestuurlijke effectiviteit hierdoor sterk gaan ondersteunen.
De Raad van Toezicht heeft een aantal speerpunten benoemd waarin zij in 2023 specifiek op zal richten. Deze speerpunten zijn onderwerp die veel aandacht krijgen van het bestuur. Het bestuur kijkt uit naar de klankbordmomenten met de RvT hierover.
Wij waarderen de constructieve en kwalitatief goede bijdrage van de leden van de Raad van Toezicht in het afgelopen jaar. De open samenwerking van de afgelopen jaren zetten wij graag voort en wij zien de samenwerking in 2023 dan ook met vertrouwen tegemoet.